CHŨM CHỌE

Chũm chọe (Kârnhong – Tà Ôi; Xar – Cơ Tu, Pa Cô)

Chũm chọe là một nhạc cụ gõ quen thuộc trong đời sống âm nhạc của đồng bào Tà Ôi và Cơ Tu. Người Tà Ôi gọi là Kârnhong, người Cơ Tu gọi là Xar, còn trong tiếng Kinh thường gọi là chũm chọe, chập chọe hay não bạt. Đây là nhạc cụ giữ vai trò quan trọng trong việc tạo nhịp và làm nổi bật tiết tấu trong các dàn nhạc truyền thống.

Về cấu tạo, chũm chọe gồm hai đĩa tròn bằng đồng có núm ở giữa. Khi người chơi cầm hai chiếc và đập vào nhau, âm thanh phát ra vang, chói và dứt khoát, có khả năng xuyên qua không gian, tạo điểm nhấn rõ ràng cho toàn bộ phần hòa tấu.

Trong thực hành văn hóa, chũm chọe thường được sử dụng để giữ nhịp, làm rõ tiết phách khi kết hợp cùng các nhạc cụ khác như cồng, chiêng, trống. Nhờ âm thanh mạnh mẽ, nhạc cụ này giúp điều phối nhịp điệu, tạo sự đồng bộ cho dàn nhạc và các điệu múa.

Đặc biệt, trong các nghi lễ tế thần linh, tiếng chũm chọe góp phần làm tăng không khí trang nghiêm và linh thiêng, thể hiện sự thành kính của con người đối với thế giới tâm linh. Âm thanh vang dội của nó không chỉ mang tính âm nhạc mà còn như một tín hiệu kết nối giữa con người và thần linh theo quan niệm truyền thống.

Có thể nói, chũm chọe là một thành tố không thể thiếu trong dàn nhạc dân gian, góp phần hoàn thiện nhịp điệu, sắc thái và chiều sâu âm nhạc, đồng thời làm nổi bật bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào Tà Ôi và Cơ Tu.

CYMBALS (Kârnhong – Tà Ôi; Xar – Cơ Tu, Pa Cô)

Cymbals are a familiar percussion instrument in the musical life of the Tà Ôi and Cơ Tu people. The Tà Ôi call them Kârnhong, while the Cơ Tu call them Xar; in Vietnamese, they are commonly known as chũm chọe, chập chọe, or não bạt. This instrument plays an important role in maintaining rhythm and highlighting the tempo within traditional ensembles.

In terms of structure, cymbals consist of two round bronze discs with a central boss. When the player holds one in each hand and strikes them together, they produce a loud, sharp, and decisive sound that can carry across space, creating a clear accent within the ensemble.

In cultural practice, cymbals are often used to keep time and clarify rhythmic patterns when combined with other instruments such as gongs, flat gongs, and drums. Thanks to their powerful sound, they help coordinate rhythm and create synchronization among musicians and dancers.

Notably, in rituals dedicated to deities, the sound of cymbals enhances the solemn and sacred atmosphere, expressing human reverence toward the spiritual world. Their resonant tones serve not only a musical function but also act as a signal connecting humans with the divine according to traditional beliefs.

It can be said that cymbals are an indispensable element of folk musical ensembles, contributing to the completeness of rhythm, tone, and musical depth, while highlighting the unique cultural identity of the Tà Ôi and Cơ Tu people.